Մագելի / Մագելանի քարանձավ

Մագելի, կամ Մագելանի քարանձավը գտնվում է Վայոց Ձորի մարզում, Երևանից 115 կմ հեռավորության վրա։
Քարանձավն ամենախոշորներից է Հայաստանում, բայց ուսումնասիրվել է նրա 1.7 կմ-ը։ Քարանձավը հարուստ է բազմաթիվ սրահներով, որոնք իրար միանում են նեղ, կամ զառիթափ անցումներով միջանցնքերով, որոնցից շատերը կարող են վտանգավոր լինել։

Քարանձավն ունի յուրահատուկ միկրոկլիմա։ Ժամանակին այն եղել է անդրօվկիանոսյան միջավայրում, ինչի հետքերը պահպանվել են քարանձավի պատերին։ Այնտեղ, հանքանյութերի հաշվին, նաև գոյացել են ստալակտիդներ ու ստալակմիդներ։

Քարանձավում հայտնաբերվել են հնագույն մարդու գործունեության հետքեր։ Քարանձավում ապրում են էնդեմիկ ու կարմիր գրքում գրանցված չղջիկների տեսակներ, միջատներ։